Ağız Aftları: Evde Ne Yapılabilir ve Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Aftlar, ağız içindeki mukozada oluşan küçük ve ağrılı yaralardır. Çoğu kendiliğinden iyileşse de tekrarlayan veya alışılmadık derecede uzun süren aftlar daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Aftlar veya tekrarlayan aftöz stomatit; dudakların ve yanakların iç kısmında, dilde, diş etlerinde ya da damakta görülen, yüzeysel ve ağrılı yaralardır. Aftlar uçukla aynı değildir: Genellikle bulaşıcı olmazlar. Uçuk yaraları ise daha sık dudaklarda veya ağız çevresinde görülür ve herpes simpleks virüsüyle ilişkilidir.
Tek bir aft, fark edilmeyen bir mukoza yaralanmasının, stresin veya tahriş edici bir yiyeceğin ardından ortaya çıkabilir. Evde uygulanabilecek nazik bakım bu dönemi daha rahat geçirmenize yardımcı olabilir. Ancak yaralar tekrarlıyorsa veya uzun süre iyileşmiyorsa tanı değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Tipik bir aft genellikle bir ila iki hafta içinde iyileşir. Yara iki-üç haftadan uzun sürerse, sık sık tekrarlarsa veya büyükse; ateş, belirgin yorgunluk, lenf bezlerinde büyüme ya da genel sağlık durumunda bozulma eşlik ediyorsa diş hekimine veya doktora başvurun.
Tekrarlayan aftlar bazen demir, folat, B grubu vitaminleri veya çinko eksikliğiyle; çölyak hastalığı ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları gibi başka durumlarla birlikte görülebilir. Muayene ve tetkiklerin yerine kendi kendinize yüksek doz takviye kullanmayın.
Alevlenme sırasında nazik bakım
Tahriş edicileri azaltın
- Yanma hissini artıran ekşi yiyecek ve içecekleri, örneğin turunçgilleri, ananası ve domatesi geçici olarak sınırlayın.
- Cips, kuruyemiş, kraker ve mukozayı zedeleyebilecek diğer sert veya baharatlı yiyeceklerden uzak durun.
- Yumuşak, çok sıcak olmayan yiyecekleri tercih edin ve yeterince sıvı tüketin.
Ağız hijyenini nazikçe sürdürün
Yumuşak kıllı bir diş fırçası kullanın ve ağrılı bölgeye baskı uygulamayın. Diş macunundan sonra yanma oluyorsa veya aftlar daha sık ortaya çıkmaya başladıysa, sodyum lauril sülfat (SLS) içermeyen bir diş macununu doktorunuzla ya da diş hekiminizle görüşebilirsiniz. Bu değişiklik herkeste aynı sonucu vermeyebilir; kendi tepkinizi gözlemleyin.
Tuzlu suyla çalkalama
Ilık tuzlu suyla çalkalama, rahatsızlığı geçici olarak azaltabilir. Seyreltilmiş bir solüsyon kullanın, ağzınızı çalkaladıktan sonra tükürün; sıvıyı yutmayın. Çalkalama batmaya veya tahrişin artmasına neden olursa bırakın.
Beslenme ve tekrarlayan aftlar
Alevlenmeler sıklaşıyorsa birkaç hafta boyunca basit bir günlük tutmak yararlı olabilir. Tükettiğiniz yiyecekleri, stresi, mukoza yaralanmalarını ve ağız bakım ürünlerini not etmek kişisel örüntüleri fark etmenize yardımcı olabilir. Geçerli bir neden olmadan çok sayıda yiyeceği aynı anda beslenmeden çıkarmayın; bu yaklaşım beslenme düzenini olumsuz etkileyebilir.
Bazı yayınlarda tekrarlayan aftlar demir, folat, B1, B2, B6, B12 vitaminleri ve çinko eksikliğiyle ilişkilendirilmektedir. Doktorunuz tam kan sayımı, ferritin, folat veya B12 gibi testlerin gerekli olup olmadığına karar verebilir. Takviyeler, eksiklik doğrulandıktan sonra ve kullanılan ilaçlar ile eşlik eden durumlar dikkate alınarak seçilmelidir.
iHerb'de sipariş vermeyi planlıyorsanız ödeme yapmadan önce geçerli promosyon kodunu kontrol edin.
Takviyeler ve bölgesel ürünler: önemli notlar
Kaynakta destekleyici seçenekler olarak DGL (glisirizini giderilmiş meyan kökü ekstresi), aloe vera, manuka balı ve B12 vitamini ele alınmaktadır. Bu yaklaşımlara ilişkin kanıtlar sınırlıdır; söz konusu ürünlerin herkese uygun olduğu veya altta yatan nedeni tedavi edeceği anlamına gelmez.
- DGL. Glisirizinin uzaklaştırıldığı bir meyan kökü formudur. Gebelikte, kronik hastalıklarınız varsa veya ilaç kullanıyorsanız bu seçeneği yine de bir uzmana danışın.
- Aloe vera. Yalnızca ağız içinde kullanıma uygun olarak üretilmiş bir ürün seçin ve ambalajdaki talimatlara uyun. Rastgele kozmetik jelleri ağız mukozasına uygulamayın.
- Bal. Bazı kişilerde mukozayı tahriş edebilir ve bir yaşından küçük çocuklar için uygun değildir. Diyabetiniz varsa şeker içeriğini dikkate alın.
- B12 vitamini. Özellikle doğrulanmış eksiklik veya eksiklik gelişimi açısından risk faktörleri varsa gündeme gelebilir. Yüksek dozları kendi kendinize kullanmanız mutlaka fayda sağlamayabilir.
Beslenmeyi desteklemek üzere ürün seçeneklerini değerlendirirken B12 vitamini, demir ve çinko kategorilerine göz atabilirsiniz. Ancak, gerekli olduğunda takviye satın almak doktor görüşünün ve laboratuvar değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Kısa eylem planı
- Yaranın ne kadar süredir bulunduğunu ve endişe verici belirtiler olup olmadığını değerlendirin.
- Yumuşak yiyeceklere yönelin; ekşi, baharatlı ve çıtır yiyeceklerden kaçının.
- Dişlerinizi nazikçe fırçalamayı sürdürün ve gerekirse hafif bir çalkalama deneyin.
- Aftlar tekrarlıyorsa beslenme, ilaçlar, ağız bakımı ve olası testleri doktorunuzla görüşün.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi öneri değildir. Uzun süren, büyük veya sık tekrarlayan yaralarda doktora ya da diş hekimine başvurun.
Vitamin ve mineral kategorilerini inceleyin
Bu içerik, belirtilen bilgilendirici kaynağa dayanılarak hazırlanmıştır; tıbbi kararlar doktorla birlikte verilmelidir. iHerb